Vaccinatie tegen RS-virus tijdens zwangerschap

Hoe zit dat?

Je hebt er vast over gehoord in het nieuws: het RS-virus. Een virus waardoor nu nog veel jonge baby’s heel ziek worden en zelfs in het ziekenhuis belanden. Een vaccin hiertegen voor baby’s is recent goedgekeurd. Ook is er een vaccinatie tegen het RS-virus dat al tijdens de zwangerschap gegeven kan worden. Hoe dat zit, vertellen we je hier.

1 op de 56 gezonde baby’s in het ziekenhuis door het RS-virus

Vrijwel elk kind heeft voor de tweede verjaardag al eens een infectie door het RS-virus gehad. De meesten worden hierdoor vooral verkouden en gaan hoesten, maar baby’s kunnen er heel erg ziek van worden. Net zoals te vroeg geboren kinderen, kinderen met aangeboren hartafwijkingen of met het syndroom van Down. Toch zien we ook gezonde baby’s ernstig ziek worden van het RS-virus: maar liefst 1 op de 56 gezonde baby’s wordt er zo ziek van dat ze in een ziekenhuis opgenomen moeten worden. Jaarlijks komen hierdoor 150 tot 200 baby’s op de intensive care terecht waar ze beademd moeten worden. Dit virus is wereldwijd de tweede doodsoorzaak bij zuigelingen. In Nederland gebeurt het overigens zelden dat een baby aan het RS-virus overlijdt.

Ernstige benauwdheid

Een besmetting met het RS-virus kan tot ernstige luchtweginfecties leiden met hoesten, neusverkoudheid en benauwdheid. RS, het respiratoir syncytieel virus, veroorzaakt veel slijm in de luchtwegen. Kleine baby’s zijn nog niet sterk genoeg om dat weg te hoesten en hun luchtwegen zijn nog erg nauw. Een beetje slijm veroorzaakt daardoor al veel benauwdheid. Vandaar dat het algemene en dringende advies aan ouders van jonge baby’s altijd is om bij verkoudheidsklachten van hun kindje, direct naar de huisarts te gaan.

Vaccinatie voor baby’s tegen RS-virus

Begin dit jaar heeft de Gezondheidsraad het advies gegeven om kinderen binnen 2 weken na de geboorte te vaccineren tegen het RS-virus als zij in de periode november tot maart geboren worden. Dit vaccin werkt namelijk vrij kort, zo’n 5 tot 6 maanden. En omdat het virus vooral in de herfst en winter actief is, heeft het niet veel zin om baby’s die buiten die periode geboren worden, zo snel te vaccineren. Om te zorgen dat de lente- en zomerbaby’s in de herfst en winter ook beter beschermd zijn tegen het RS-virus, is het advies om hen vlak voor het RS-seizoen te vaccineren, dat zal dan in oktober zijn.

RS-vaccin voor zwangere vrouwen

Een ander vaccin is geschikt om aan zwangere vrouwen te geven. De baby is dan direct na de geboorte al beschermd tegen het RS-virus. Dit vaccin moet tussen de 24 en 36 weken zwangerschap gegeven worden waarna de moeder antistoffen aanmaakt. De baby ontvangt die antistoffen via de placenta en is daardoor al vanaf de geboorte beschermd tegen het virus in plaats van dat het beschermd is vanaf het moment dat de baby zelf gevaccineerd wordt. Maar wordt de baby te vroeg geboren, dan is de bescherming van het vaccin via de moeder onvoldoende. Er is dan namelijk te weinig tijd geweest om voldoende antistoffen via de placenta over te brengen naar de baby. Een extra vaccin voor de baby zelf is dan alsnog noodzakelijk. Om die reden geeft de Gezondheidsraad de voorkeur aan het vaccineren van baby’s tegen het RS-virus boven het vaccineren van zwangeren.

Veel minder ziekenhuisopnames

Het RS-vaccin zal naar verwachting veel ziekenhuisopnames voorkomen. Onderzoek laat zien dat het vaccineren van baby’s tegen dit virus geen tot nauwelijks risico’s met zich meebrengt. Het zorgt hooguit voor roodheid of gevoeligheid op de plek waar de prik is gezet en in sommige gevallen tot wat koorts. Eigenlijk net zoals bij alle andere vaccinaties. Ook is er al veel ervaring met dit vaccin bij jonge baby’s. Het wordt in ziekenhuizen al gegeven aan heel kwetsbare baby’s om ze tegen dit virus te beschermen en daar worden nauwelijks bijwerkingen gezien.

Nog niet in rijksvaccinatieprogramma, wel budget vrijgemaakt

Op dit moment is er enkel het advies van de Gezondheidsraad om baby’s tegen het RS-virus te vaccineren of om ze te beschermen via een vaccinatie tijdens de zwangerschap. De RS-vaccins voor zowel baby’s als zwangeren zijn daarvoor goedgekeurd. Tot nu toe is de vaccinatie nog niet opgenomen in het rijksvaccinatieprogramma maar het kabinet heeft hier wel geld voor vrijgemaakt. Het RIVM onderzoekt nu vanaf wanneer de vaccinaties gegeven kunnen worden. Er is overigens wel een ander RS-vaccin voor medische risicogroepen zoals te vroeg geboren kinderen, maar dat werkt slechts 4 weken. Om een kindje daarmee het hele seizoen voldoende te beschermen, zijn 5 tot 6 injecties nodig.

Meer weten? Vraag het je verloskundige!

Wil je meer weten over het RS-vaccin, voor jou tijdens je zwangerschap of voor je baby? Je kunt ook daarvoor bij ons terecht op de verloskundigenpraktijk. We houden je op de hoogte van de actuele ontwikkelingen en geven je antwoord op al jouw vragen.